Worden de HerstelAcademies stilletjes en intentioneel doodgeknepen?
2 november 2026
HerstelAcademies bieden laagdrempelige cursussen die persoonlijk en sociaal herstel ondersteunen na een periode van ernstige psychische ontregeling. Ze leren opnieuw hoop, zelfvertrouwen en grip op het leven vinden, verbinding aangaan en betekenisvolle rollen opnemen. Ook met blijvende psychische klachten kunnen mensen een waardevol leven opbouwen. Ervaringskennis en professionele kennis komen daarbij samen.
De overheid verwacht steeds meer. Iedere HerstelAcademie moet jaarlijks minstens 200 effectieve deelnemers bereiken, met bijzondere aandacht voor mensen met ernstige en/of langdurige psychische problemen. Daarnaast gelden verplichtingen rond cursusplannen, trainersvorming, kwaliteitsbewaking, registratie, deelnemersfeedback en rapportage.
Daartegenover staan aan de inkomstenzijde, na de aangekondigde halvering van de subsidie, middelen (30.000€ per netwerk) voor ongeveer een halftijdse coördinator, beperkte deelnemersbijdragen en in principe circa 0,25 voltijdsequivalent vanuit netwerkpartners. In vergelijking met andere zorg is deze herstelondersteuning voor de overheid haast gratis.
Iedere cursus vereist een trainersduo: een gediplomeerde professional en iemand met ervaringskennis. Werkgevers stellen soms personeel vrij, maar van ervaringsdeskundigen wordt een vrijwel gratis inzet verwacht. Ook voorbereiding, afstemming en evaluatie vragen tijd. Hun deskundigheid heet onmisbaar, maar een behoorlijke vergoeding blijft uit. Dat zij zich bij het grof huisvuil gezet voelen, is begrijpelijk.
Overheden spreken graag hun waardering uit voor vrijwillige inzet. Tegelijk maken ze die inzet moeilijker. Zo wordt waarderende taal een dekmantel voor het afwentelen van kosten: jullie werk is belangrijk, zolang jullie het vrijwel gratis blijven doen.
Ook voor de supraregionale coördinatie werden de middelen al eerder geschrapt. Toch verwacht men samenwerking en uniforme kwaliteitsbewaking. Bovendien houdt een uniforme bereikseis onvoldoende rekening met deelnamedrempels en regionale verschillen.
Wie de middelen halveert, moet ook de te halen doelen durven halveren.
Wie de middelen halveert, moet ook de te halen doelen durven halveren. Dezelfde prestaties eisen met de helft van de financiering betekent dat lesgevers en partners het tekort moeten bijpassen. Dat is geen efficiëntiewinst, maar het doorschuiven van de rekening. Zo holt de overheid waardevolle herstelondersteuning uit.
Tekst: Jan Delvaux