Do You® Mind - Mental Salad: missie geslaagd!

Wake-up call

UilenSpiegel wordt twee keer wakker geschud in 2023 en 2024. Een studie van Zorgnet-Icuro uit 2023 legt een open wonde bloot: er is een toename van psychische problemen onder jongeren en dit op steeds jongere leeftijd. Niet veel later verschijnt het Memorandum 2024 van de Staten-Generaal Geestelijke Gezondheid met twee duidelijke prioriteiten: 1. Geef jongeren voorrang en 2. Meen het met preventie. Dit konden we als UilenSpiegel niet laten passeren. We moesten actie ondernemen en ons richten op jongeren, een doelgroep die we slechts met mondjesmaat bereiken. Maar wat konden we doen? Hoe pakten we dit best aan?

Over het muurtje

Al snel contacteerden we een oude bekende, Jo Claeys. Jo studeerde samen met collega’s Thomas en Jef en is al meer dan twintig jaar actief in ‘non-formal education’ en Europese projecten. De ideale man om onze vraag aan voor te leggen. Na wat pingpongen met ideeën en aftasten van elkaars expertise, merkten we dat dit wel eens de ideale match zou kunnen zijn. Voor UilenSpiegel een eerste stap in een Europese samenwerking en een nieuwe focus op jongeren, voor Produções Fixe een onbekend thema én het werken met ervaringsdeskundigen.

Achterban-check

Het motto ‘Niets over ons zonder ons’ is meer dan een slogan voor UilenSpiegel, dus werden er brainstormsessies opgezet met de leden, vrijwilligers en bestuurders en werd een interne ledenbevraging verstuurd. Maar liefst 91% van onze leden vond dat we als organisatie meer moeten inzetten op de doelgroep jongeren. We kregen dus een ‘GO!’.

We werkten hard aan een projectaanvraag, vroegen feedback aan JINT vzw, het nationaal agentschap dat instaat voor de begeleiding en opvolging van onder andere Erasmus+ projecten. Zij gaven ons positieve feedback, wat ons extra motiveerde om een pareltje in elkaar te boksen.

Approved!

Het project werd ingediend en goedgekeurd. Wat volgde was een boeiend proces van veertien maanden met veel online meetings, uitwisselingen, cocreatie, humor, discussie, testen, evalueren, herbronnen, maar vooral samenwerken.

Jongeren aan zet

De tool richt zich op jongeren tussen 13 en 25 jaar en dus betrokken we tijdens het ganse proces de jongeren zelf. Lara, Camila, Alice, Maartje, Hannah en Odin kregen een grote verantwoordelijkheid en beslisten over de vormgeving, speltechnieken, thematische aanpak ... Hun betrokkenheid maakte het project levendig en vooral zeer betekenisvol.

“Als mentaal welzijn een bloem is, dan doen we er goed aan zorg te dragen voor de bijen.” (jongere uit Portugal)

De pilootversie werd bij ons tweede bezoek aan Portugal uitgebreid getest en becommentarieerd, aanpassingen werden aangebracht en we kregen een tool mee naar België. We gingen verder met het uittesten van de tool in scholen, buurtwerkingen, onder vrienden en koppelden de feedback van de testers terug. Een finale versie werd afgeklopt: Do You® Mind – Mental Salad. Meer dan tweehonderd kaarten verdeeld in acht categorieën, twee spelborden, zes pionnen, een spelgids, verpakt in een mooi doosje. Klaar om gespeeld te worden: alleen, in groep, in scholen, thuis, op de jeugdbeweging, …

Kers op de taart

Op 17 februari 2026 werd de tool voorgesteld in de Spiegelzaal van GC De Markten in Brussel aan meer dan zestig geïnteresseerden uit onderwijs, ggz, jeugdwerk … En ze zagen dat het goed was. Een proces van ongeveer twee jaar mondde uit in een mooie, warme, verbindende en speelse namiddag. Elke organisatie kreeg de tool mee om verder mee aan de slag te gaan. Maar het verhaal stopt hier niet! Dankzij De Warmste Week hebben we de mogelijkheid om 125 extra toolboxen te produceren en te gaan voorstellen bij organisaties in Vlaanderen en Brussel. Bovendien zal de tool binnenkort ook gratis te downloaden zijn in het Nederlands, Engels en Portugees.

We hopen dat we met dit project vele duizenden jongeren kunnen bereiken en dat het onderwerp ‘mentaal welzijn’ een normaal dagelijks gespreksonderwerp kan worden.

Tekst: Jef Vanhove

Een samenwerking met:

Do You® Mind - Mental Salad is een samenwerking tussen UilenSpiegel (België) en Produções Fixe (Portugal), met steun van de Nationale Agentschap JINT via het Erasmus+ programma.
Meer info: • www.uilenspiegel.net • www.producoesfixe.pt • www.erasmusplus.be