Niets over ons zonder ons: jongeren maken mentaal welzijn bespreekbaar
21 mei 2026
Do You® Mind - Mental Salad: missie geslaagd! - UilenSpiegel en Produções Fixe uit Portugal sloegen twee jaar geleden de handen in elkaar. Missie: een tool ontwikkelen om mentaal welzijn bespreekbaar te maken op plaatsen waar jongeren samenkomen. Een intensief en leerrijk proces leidde tot een laagdrempelige educatieve tool.
We gingen in gesprek met vier van de zes jongeren die het Mental Salad-concept bedachten: Camila (14) en Lara (14) uit Portugal en Maartje (25) en Hannah (26) uit België.
Wat is je het sterkst bijgebleven van heel deze ervaring?
Lara: “Het feit dat we als jongeren echt carte blanche kregen. We waren volledig op onszelf aangewezen, en dat maakte me in het begin wat nerveus. Maar al snel zaten we in een goede flow en liep alles vanzelf. Ik was echt onder de indruk van het vertrouwen en de vrijheid die we kregen om het concept te ontwikkelen. Ik voelde dat volwassenen echt naar mij luisterden, dat ik serieus werd genomen en dat ik een verschil kon maken. Dat was heel empowerend.”
Camila: “Ik vond het heel fijn om zo’n totaal nieuwe ervaring te beleven, nieuwe mensen te leren kennen en in een internationaal team rond mentaal welzijn te werken. In het begin kon ik amper geloven dat we de tool echt helemaal zelf, als jongeren onder elkaar, mochten bedenken. Maar al snel werd duidelijk dat we die vrijheid ook echt kregen.”
Hannah: “Het was bijzonder om naar Portugal te kunnen gaan en daar in contact te komen met mensen die ik nog helemaal niet kende. Ook het samenleven en het intens samenwerken vond ik heel fijn. Tijdens de eerste overlegmomenten had ik even het gevoel dat we aan het slabakken waren en dat al dat praten nergens toe leidde. Ik ben nogal ongeduldig, dus dat maakte me wat ongerust. Maar plots kwam er vaart in de groep, mede dankzij de bewegingsoefeningen en energizers die Lara en ik vanuit onze theaterachtergrond inbrachten, en waar iedereen enthousiast aan deelnam.”
Maartje: “Het waren inderdaad intense weken. De vrijheid die we kregen en de resultaten die we samen bereikten, hebben mijn zelfvertrouwen versterkt. Hannah en Lara hadden meteen een klik, omdat ze allebei theater als hobby hebben. Entertainen zit echt in hun bloed. Hun actieve oefeningen brachten energie en plezier in het proces, en dat zorgde voor een heel fijne sfeer in de groep.”
“We kregen als jongeren echt carte blanche in het bedenken van de tool” (Lara)
Hoe zijn jullie op het idee van een ‘salade’ gekomen?
Hannah: “Ik herinner me dat de coördinatoren ons verschillende vragen gaven om over te brainstormen. Zo vroegen ze onder meer of de tool eerder dramatisch moest zijn, of net ‘licht verteerbaar’. Van daaruit kwamen we op het idee van een salade.”
Maartje: “In het begin was de tool nog helemaal niet concreet, maar voor ons was het al vrij snel duidelijk dat we die richting uit wilden. Het idee van een salade hebben we daarna niet meer losgelaten, en van daaruit is de tool verder organisch gegroeid.”
Hannah: “We wilden een spel maken waarin niet alleen gepraat wordt, maar dat deelnemers ook letterlijk in beweging brengt. Een ander belangrijk uitgangspunt was dat er geen facilitator nodig zou zijn: jongeren moesten het gewoon zelf, onder elkaar, kunnen spelen. We vonden het ook belangrijk dat het geen wedstrijd zou worden. Dit is geen spel dat je moet ‘winnen’. We wilden iets creëren dat op een laagdrempelige manier een gesprek op gang brengt dat verder gaat dan koetjes en kalfjes. Het spel zorgt voor herkenning en erkenning, waardoor je je minder alleen voelt met je gedachten en gevoelens.”
Lara: “Ik heb enorm genoten van de brainstormmomenten tijdens onze eerste overlegweek in april. Ook de tweede bijeenkomst in oktober was heel fijn. Toen konden we het prototype van het spel samen uittesten.”
Wat vinden jullie van het uiteindelijke resultaat?
Maartje: “Ik ben heel enthousiast over het resultaat. Het spel is mooi uitgewerkt en de vragen zetten echt aan tot reflectie over mentaal welzijn. Het zijn eenvoudige vragen, maar je kunt met je antwoord zo diep gaan als je zelf wilt.”
Camila: “Alles wat we voor ogen hadden, zit erin. Ik had eigenlijk niet verwacht dat het tot zo’n mooi resultaat zou leiden. Wat ik er sterk aan vind, is dat het je echt laat nadenken over gevoelens en emoties, en je helpt om die met anderen te delen, iets wat meestal niet zo vanzelfsprekend is.”
Lara: “Ik kan me daar alleen maar bij aansluiten. Ik ben trots dat ik aan dit proces heb mogen bijdragen. De tool zorgt ervoor dat we meer met elkaar praten. Soms hebben mensen geen tijd om echt te luisteren, met elkaar in gesprek te gaan of zorgzaam met elkaar om te gaan. Dit spel creëert daar wel ruimte voor, met de nodige aandacht.”
Op de foto van links naar rechts: Camila, Lara, Maartje, Hannah en Odin



Do You® Mind - Mental Salad is een samenwerking tussen UilenSpiegel (België) en Produções Fixe (Portugal), met steun van de Nationale Agentschap JINT via het Erasmus+ programma en De Warmste Week.
Meer info: • www.uilenspiegel.net • www.producoesfixe.pt • www.erasmusplus.be
Interview: Nadia Mahjoub