"Dwang is geen zorg": Nadia pleit voor een menselijker crisisbeleid
3 juli 2026
Nadia Mahjoub (53) weet uit eigen ervaring hoe waardevol de geestelijke gezondheidszorg kan zijn, maar ze kent ook de schaduwzijde. Op de inspiratiedag ‘Van vrijheidsbeperkende naar vrijheidsversterkende maatregelen’ in Leuven op 18 mei 2026 deelde ze een pakkende getuigenis over haar strijd tegen isolatie en fixatie. "Je doet dat niet: mensen vastbinden en vervolgens alleen laten." Hier vind je haar volledige getuigenis. We vatten de getuigenis hieronder samen.
Nadia getuigt niet uit rancune, maar vanuit de overtuiging dat we moeten leren van pijnlijke ervaringen. Hoewel 95% van haar contacten met de geestelijke gezondheidszorg positief en helend waren, liep het in tijden van crisis vaak fundamenteel fout. Wanneer de kwetsbaarheid het grootst is, wordt verbinding in de zorg volgens haar nog te vaak vervangen door harde dwang.
Trauma bovenop trauma
Nadia beschrijft hoe vrijheidsbeperkende maatregelen, zoals isolatiecellen en fixatie, diepe sporen nalaten. Ze vertelt over haar eigen ervaringen, maar brengt ook de stemmen van lotgenoten samen. De verhalen van Anneke*, Geert en Vera* tonen een schrijnend patroon: dwang voelt voor de patiënt niet als bescherming, maar als een straf, vernedering en soms zelfs als hernieuwde terreur. "Dwang zorgt er niet voor dat iemand tot rust komt, maar verdiept de angst en het trauma."
Dwang zorgt er niet voor dat iemand tot rust komt, maar verdiept de angst en het trauma.
Van controle naar contact
Nadia benadrukt dat ze de toewijding van zorgverleners niet wil minimaliseren. Ze weet dat dwang ook voor hen vaak voelt als falen. Toch moet het anders. Volgens haar zit de hefboom in de kleine dingen: vertragen, uitleg geven, nabijheid bieden en naasten tijdig betrekken.
"Herstel begint waar iemand luistert," stelt ze. "Waar iemand niet eerst controle wil, maar contact zoekt."
Project NADA: Hoop op verandering
Samen met UilenSpiegel richtte Nadia het project NADA (Netwerk Alternatieven voor Dwang en Afzondering) op. Het doel is helder: pijnpunten in de crisiszorg blootleggen, maar vooral goede praktijken delen en aantonen dat verandering mogelijk is.
Nadia droomt van een zorgsysteem waarin dwang écht het allerlaatste redmiddel is. "Ik hoop dat de crisiszorg tegen de tijd dat mijn dochter 24 is, de leeftijd die ik had bij mijn eerste opname, anders en menselijker is. Zodat haar generatie, mocht het nodig zijn, kan rekenen op zorg die niet alleen veilig is, maar ook zacht."
(*) Anneke en Vera zijn schuilnamen
Lees hier Nadia's volledige getuigenis (pdf, 4 blz)
Bezoek de website van NADA
